Wat is een micro-onderbreking en waarom ontstaat het?
Een stabiele elektriciteitsvoorziening lijkt vanzelfsprekend, totdat machines zonder duidelijke reden stoppen of besturingssystemen plotseling herstarten. In veel gevallen blijkt een micro-onderbreking de oorzaak. Dat is een zeer korte, volledige wegval van de spanningstoevoer, doorgaans korter dan een seconde tot enkele seconden. U ziet een micro-onderbreking vaak niet met het blote oog. Toch is de onderbreking lang genoeg om gevoelige apparatuur te laten uitvallen of ongewenst te laten herstarten.
Het verschil met een spanningsdip is belangrijk. Bij een dip zakt de spanning tijdelijk weg, maar blijft wel aanwezig. Bij een micro-onderbreking valt de spanning volledig weg voordat deze herstelt. Voor besturingssystemen en gevoelige elektronica bepaalt dat verschil vaak of een storing optreedt.
Belangrijkste oorzaken van micro-onderbrekingen
Micro-onderbrekingen ontstaan meestal door schakelmomenten in het elektriciteitsnet of in de eigen installatie. Een veelvoorkomende oorzaak is automatische herinschakeling. Na een kortsluiting op een bovengrondse middenspanningslijn schakelt de netbeheerder de voeding razendsnel uit en weer in. Zo verhelpt de netbeheerder de storing. Voor de netbeheerder is dit een succesvolle interventie, maar voor aangesloten apparatuur is het een volwaardige onderbreking.
Daarnaast spelen schakelhandelingen in onderstations een rol, net als het omschakelen tussen netvoeding en noodstroomvoorziening. Ook kortstondige contactonderbrekingen door slijtage of losse verbindingen dragen bij. Blikseminslag in de buurt van het net kan eveneens een korte aardsluiting veroorzaken. De beveiliging herstelt die binnen een fractie van een seconde, met een micro-onderbreking als resultaat. De Europese norm NEN-EN 50160 plaatst deze zeer korte onderbrekingen in een aparte klasse ten opzichte van langere spanningsonderbrekingen. Oorzaak en impact verschillen namelijk wezenlijk.
Gevolgen van micro-onderbrekingen voor uw installatie
De impact van een micro-onderbreking staat vaak niet in verhouding tot de duur ervan. PLC’s en industriële besturingssystemen resetten al bij een onderbreking van enkele tientallen milliseconden. Daarna is een volledige herstart van de productielijn nodig. Contactoren van motoren vallen af zodra de spanning wegvalt. Machines vallen dan stil, ook al duurt de onderbreking zelf maar een fractie van een seconde.
Ook IT-systemen en servers zijn kwetsbaar. Een micro-onderbreking kan leiden tot onverwachte herstarts, verstoorde processen en in het ergste geval dataverlies. In productieomgevingen zorgt dit voor oponthoud bij het herstarten van machines en voor foutmeldingen en onnodige stilstand. De oorzaak zelf blijft daarbij nauwelijks meetbaar zonder gerichte apparatuur.
Oplossingen voor het verminderen van micro-onderbrekingen
Het aanpakken van micro-onderbrekingen begint met inzicht. Een netkwaliteitsmeting toont hoe vaak onderbrekingen optreden, hoe lang ze duren en welke onderdelen ze raken. Op basis daarvan kiest u gerichte maatregelen.
Voor bescherming kiezen bedrijven meestal voor een UPS of een noodstroomaggregaat. Een UPS reageert binnen milliseconden en overbrugt de meeste micro-onderbrekingen moeiteloos. Een aggregaat start trager: de generator levert vaak pas na enkele seconden tot minuten stroom. Voor gevoelige processen is dat te laat. Contactoren van motoren vallen namelijk al binnen enkele tientallen milliseconden af, en PLC’s resetten vaak nog sneller. Zelfs de snelste UPS grijpt dan pas in nadat deze onderdelen al zijn uitgevallen.
Een derde optie is batterijopslag als back-up. Naast de reservecapaciteit voor onderbrekingen benut u de installatie dan ook voor andere energiedoeleinden, zoals het afvlakken van piekbelasting. Dat maakt de investering breder inzetbaar dan een UPS die alleen als noodstroom dient.
Mag uw productie écht nooit stilvallen? Dan is de PQ-GUARD van Energia Europa het overwegen waard. Deze actieve spanningsstabilisator vangt micro-onderbrekingen tot 1 seconde volledig op, en reageert daarbij binnen circa 2 milliseconden. Uw installatie merkt de onderbreking dan simpelweg niet. Dankzij supercapacitor-technologie kent de PQ-GUARD bovendien nauwelijks slijtage en veel minder onderhoud dan een traditionele UPS.
UPS-systemen, aggregaten, batterijopslag en de PQ-GUARD blijven waardevol als vangnet, maar losse voorzieningen schieten soms tekort in de bescherming van gevoelige besturing. Daarom richt Pure Power Partners zich ook op maatregelen die de onderbreking zelf overbruggen, nog vóórdat apparatuur uitvalt. Vertraagde afvalrelais en holding-circuits overbruggen een korte spanningsval, zodat contactoren niet meteen afvallen. Optimaliseer daarnaast samen met de netbeheerder de instellingen voor automatische herinschakeling en verhelp losse of verouderde verbindingen in uw eigen installatie. Zo vermindert u het aantal onderbrekingen zelf.
Kies de juiste oplossing in drie stappen. Bepaal eerst welke apparatuur echt kritisch is voor uw proces. Bereken vervolgens wat een uur stilstand u kost. Weeg die kosten ten slotte af tegen de investering in bescherming, zodat u de oplossing kiest die zich het snelst terugverdient.
Micro-onderbrekingen in relatie tot andere netverstoringen
Micro-onderbrekingen staan zelden op zichzelf. In veel installaties komen ze voor naast andere vormen van netvervuiling, zoals spanningsdips, transiënte spanningen en netinstabiliteit. Deze verstoringen kunnen elkaar versterken en zorgen gezamenlijk voor een grotere impact op de betrouwbaarheid van de installatie.
👉 Lees meer over:
- spanningsdips en spanningsswells
- transiënte spanningen en bescherming tegen spanningspieken
- netinstabiliteit en spanningskwaliteit verbeteren
- harmonische vervuiling en hoogfrequente storingen
Waarom het aanpakken van micro-onderbrekingen belangrijk is
Het verminderen van micro-onderbrekingen draagt direct bij aan een betrouwbaardere en stabielere installatie. Bedrijven ervaren minder onverklaarbare storingen, minder stilstand bij het herstarten van machines en minder risico op dataverlies in IT-omgevingen. Voor processen waar continuïteit essentieel is, maakt het overbruggen van deze onderbrekingen vaak het verschil. U voorkomt zo kostbare productieonderbrekingen en houdt een ongestoorde bedrijfsvoering.
Inzicht in micro-onderbrekingen binnen uw installatie
Micro-onderbrekingen zijn vrijwel nooit met het blote oog waarneembaar, maar de gevolgen ervan zijn dat wel. Zonder meting blijft het gissen. Zijn de storingen in uw installatie het gevolg van micro-onderbrekingen, of van een andere netverstoring? Wilt u weten of micro-onderbrekingen een rol spelen binnen uw installatie? Pure Power Partners helpt u met metingen, analyse en gerichte oplossingen.
Neem contact op voor een vrijblijvend advies en ontdek hoe u uw netkwaliteit kunt verbeteren.